Υποκινησία / Παράλυση Φωνητικών Χορδών

Ανάκτησε τη φωνή σου μετά από πάρεση / παράλυση φωνητικών χορδών.
Εξειδικευμένη φωνοθεραπεία για επαναφορά της λειτουργικής, αβίαστης και δυναμικής φωνής.

Φωνοθεραπεία για Υποκινησία / Παράλυση Φωνητικών Χορδών

Η αποκατάσταση της φωνής μετά από μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη παράλυση φωνητικών χορδών αποτελεί πραγματική πρόκληση για τον κάθε φωνοθεραπευτή. Έχοντας συνεργαστεί με χιλιάδες περιπτώσεις επί 3 δεκαετίες κλινικής εμπειρίας, νιώθω σχετική οικοιότητα με τις δυσκολίες και τους τρόπους αποκατάστασης αυτών των περιπτώσεων.

Το πρώτο και σημαντικότερο μήνυμα που θέλω να αφήσω στον κάθε ασθενή είναι ότι υπάρχουν επιλογές για αποκατάσταση της φωνής! Δεν είσαι παγιδευμένη/ος με μια οριστική και αμετάκλητη διάγνωση!!!

Η συχνή σύσταση για αναμονή, μέχρι “να περάσει λίγος καιρός” είναι απλώς μία από τις επιλογές σου και, κατά την εμπειρία μου, όχι η ιδανικότερη επιλογή!

Άλλες επιλογές περιλαμβάνουν ιατρική και χειρουργική παρέμβαση, φωνοθεραπεία, φωνητική φυσικοθεραπεία, ψυχοθεραπεία, manual therapy ή οποιονδήποτε συνδυασμό αυτών. Ιδανικά, όλοι οι ειδικοί συνεργάζονται ως μέλη διεπιστημονικής ομάδας. Όλα τα μέλη συναποφασίζουν το ιδανικότερο πλάνο παρέμβασης για κάθε ατομική περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση. Κεντρικός στην λήψη αποφάσεων πρέπει πάντα να είναι ο ίδιος ο ασθενής.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε παρατηρήσει Πανελλαδικά, σημαντική αύξηση περιστατικών παράλυσης φωνητικών χορδών.
Τα περισσότερα προέρχονται από ολική θυρεοειδεκτομή, άλλα σχετίζονται με καρδιοχειρουργικές ή πνευμονολογικές επεμβάσεις, ιογενείς λοιμώξεις (και covid) ή ιδιοπαθή αίτια.

Η υποκινησία, πάρεση ή παράλυση οφείλεται συνήθως σε τραυματισμό ή κλονισμό του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου, το νεύρο που στέλνει “μήνυμα” σε κρίσιμους μύες που είναι υπεύθυνοι για την αποτελεσματική φώνηση και την κινητικότητα των γνήσιων φωνητικών πτυχών.

Ένας τραυματισμός του νεύρου θεωρείται μόνιμος (και ονομάζεται “παράλυση”) μετά από έλευση 12-18 μηνών, ενώ πριν από αυτή την περίοδο η διάγνωση ονομάζεται «πάρεση» ή “υποκινητικότητα”. Η 12μηνη-18μηνη περίοδος αναμονής της εξέλιξης του νεύρου είναι πολύτιμη. Η φωνοθεραπεία είναι εξαιρετικά ωφέλιμη σε αυτή την περίοδο, είτε ανακάμψει τελικά το νεύρο είτε όχι, διότι στοχεύει στο να διατηρηθούν απαραίτητες ισορροπίες του λαρυγγικού συστήματος.

Η φωνοθεραπεία ΔΕΝ αποκαθιστά το νεύρο, ΑΛΛΑ αποκαθιστά τη φωνή, αξιοποιώντας τα τμήματα του φωνητικού μηχανισμού που δεν έχουν υποστεί βλάβη από το παρετικό νεύρο. Ακόμη και με μόνιμη βλάβη και παράλυση μίας ή και των δύο φωνητικών χορδών, είναι απολύτως εφικτό να μάθει κανείς να παράγει φυσιολογική και λειτουργική φωνή , με φυσιολογική και λειτουργική αναπνοή και κατάποση!

Η έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμη. Όσο περισσότερο περιμένει κάποιος, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η αποκατάσταση λόγω κακών συνηθειών και απώλειας μυϊκού συντονισμού.

Στόχοι Φωνοθεραπείας:

  • Αποφυγή περαιτέρω χειρουργικών επεμβάσεων για φωνή και αναπνοή

  • Ανάκτηση καθαρής, δυνατής και άνετης φωνής

  • Άνετη, αποδοτική και φυσική αναπνοή και κατάποση

2 περιπτώσεις αποκατάστασης φωνής σε μονόπλευρη παράλυσης φ.χ.

Μονόπλευρη Παράλυση Φωνητικών Χορδών

Η φωνοθεραπευτική παρέμβαση με την προσέγγιση IVT σε περιπτώσεις μονόπλευρης πάρεσης / παράλυσης φωνητικών χορδών στοχεύει στην ολική αποκατάσταση της φωνής, έστω και αν το νεύρο δεν επανέλθει ποτέ..

    • Τα ποσοστά επιτυχίας είναι πολύ υψηλά. Με μέσο όρο 6-10 ωριαίων θεραπευτικών συνεδριών, υπάρχει ποσοστό αποκατάστασης μεταξύ 70-90% των περιπτώσεων με μονόπλευρη παράλυση φωνητικών χορδών. Στις πετυχημένες περιπτώσεις, η φωνή επιστρέφει σε επίπεδα φυσιλογικά, άνετη και βροντερή με ταυτόχρονη άνεση στο φυσικό ρυθμό αναπνοής.
    • Ακόμα και στις περιπτώσεις όπου για διάφορους λόγους, οργανικούς ή/και ψυχοσυναισθηματικούς, δεν μπορούμε να πετύχουμε πλήρη αποκατάσταση της φωνής, υπάρχει σημαντική βελτίωση τόσο με την ευκολία της φώνησης όσο και με έναν πιο άνετο συντονισμό της αναπνοής, έτσι ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται πλέον λαχανιασμένος.
    • Οι παραπομπές σε άλλους σχετικούς ειδικούς είναι συχνά απαραίτητες, λόγω των πολυεπίπεδων δυσκολιών που σχετίζονται με την παράλυση των φωνητικών χορδών. Η φυσικοθεραπεία φωνής είναι εξειδίκευση που έχω βρει πολύτιμη για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των φωνοθεραπευτικών τεχνικών.
    • Εννοείται πως δεν είναι όλες οι περιπτώσεις επιτυχημένες! Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου η φωνοθεραπεία δεν αποφέρει θετικά αποτελέσματα στην ανάκτηση της φωνής. Αν δεν έχουμε, έστω και μερικώς, θετικό αποτέλεσμα μετά από 3-5 συνεδρίες, είναι απαραίτητο να γίνει επαναξιολόγηση με ενδοσκοπικό έλεγχο του λάρυγγα, ώστε να συνεκτιμηθούν, σε συνεργασία πάντα με τον θεράποντα Φωνίατρο, τα αίτια της έλλειψης προόδου και να προσδιορίσουμε τις νέες επιλογές οι οποίες θα μπορέσουν να επαναφέρουν τη φωνή σε επίπεδα λειτουργικότητας

Αυτό σημαίνει πως, είτε με τον έναν τρόπο (φωνοθεραπεία), είτε με τον άλλον τρόπο (ιατρικό) η φωνή, στις περισσότερες περιπτώσεις, θα ανακτηθεί!

Αμφοτερόπλευρη Παράλυση Φωνητικών Χορδών

Η αποκατάσταση φωνής και αναπνοής σε περιπτώσεις αμφοτερόπλευρης παράλυσης είναι ακόμα μεγαλύτερη πρόκληση, ιατρικά και φωνοθεραπευτικά.

Τα κύρια συμπτώματα της αμφοτερόπλευρης παράλησης είναι αίσθηση ανεπαρκούς αναπνευστικής ικανότητας και, ανάλογα με τη θέση των καθηλωμένων χορδών, η φωνή επηρεάζεται λιγότερο ή περισσότερο. Συχνά υπάρχουν δυσκολίες κατάποσης, συντονισμού στο βήχα, κόπωση και δυσκολία χρωματισμού της φωνής.

Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής τεκμηριωμένη έρευνα για φωνοθεραπευτική παρέμβαση σε τέτοια περιστατικά, όμως η κλινική εμπειρία της ομάδας μας έχει αποφέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα σε σημαντικό ποσοστό ασθενών.

Η περίοδος αναμονής 12-18 μηνών πριν την οριστική διάγνωση της “παράλυσης” παραμένει κρίσιμη για τη φωνοθεραπευτική παρέμβαση, ιδιαίτερα εφόσον ο ασθενής, ούτως ή άλλως, δεν έχει να κάνει κάτι πέραν του να περιμένει την έλευση αυτού του διαστήματος. Δυστυχώς, οι νέες τεχνολογίες που θέλουν να υπόσχονται κάποιες ελπίδες βοηθείας, όπως οι λαρυγγικοί βηματοδότες, δεν δείχνουν ιδιαίτερα ελπιδοφόρες, επί του παρόντος.

3 περιπτώσεις αποκατάστασης φωνής από αμφοτερόπλευρη παράλυση

Χειρουργική επέμβαση για αναπνευστική επάρκεια σε άμφο παραλύσεις λάρυγγος

Υπάρχουν διάφορες χειρουργικές επιλογές για τη βελτίωση της αναπνευστικής επάρκειας, πρόβλημα το οποίο, εννοείται, μας απασχολεί περισσότερο από την ποιότητα της φωνής, εφόσον αποτελεί παράγοντα επιβίωσης. Ωστόσο, ανάλογα με τις λεπτομέρειες που αφορούν στο κάθε είδος χειρουργικής επέμβασης, υπάρχει σημαντική πιθανότητα, εφόσον επιτευχθεί με την επέμβαση η επάρκεια του αεραγωγού, υπό ορισμένες συνθήκες, η φωνή να αποκτήσει σημαντική πτώση ως προς την ένταση και την ευκολία παραγωγής της.

Ευτυχώς, υπάρχουν πολυάριθμες περιπτώσεις όπου η χειρουργική επέμβαση ταυτόχρονα βελτίωσε την αναπνευστική ικανότητα, διατηρώντας παράλληλα εξαιρετικό και τον ήχο της φωνής. Κατά το πως έχω κατανοήσει την επιλογή χειρουργικής παρέμβασης, η επιτυχία της χειρουργικής επέμβασης εξαρτάται από έναν αριθμό καθοριστικών παραγόντων, όπως η εμπειρία και η δεξιότητα του χειρουργού Φωνίατρου, η στρατηγική και η τεχνική που θα χρησιμοποιηθεί, καθώς και οι εξατομικευμένες προϋποθέσεις του ασθενούς.
Για ασθενείς που σκέφτονται χειρουργική επέμβαση, θα συνιστούσα να συζητήσουν όλες τις σχετικές λεπτομέρειες με τον χειρουργό – Φωνίατρο τους ώστε να είναι πλήρως ενημερωμένοι για τα υπέρ και τα κατά της διαδικασίας και να μπορούν να λάβουν τεκμηριωμένη απόφαση.

Ο ρόλος της εξειδικευμένης φωνοθεραπευτικής παρέμβασης είναι σημαντικός τόσο κατά τη διάρκεια της περιόδου αναμονής των 12-18 μηνών, όσο και μετά.
Ακόμη και σε περιπτώσεις όπου έχουν πραγματοποιηθεί χειρουργικές επεμβάσεις για τη βελτίωση της αναπνευστικής ικανότητας, αλλά εις βάρος της φωνής (που συχνά μειώνεται η ένταση σε κάτι περισσότερο από ψίθυρο), η φωνοθεραπευτική παρμέβαση μπορεί να προσφέρει, έστω και μερική βοήθεια.

Για εκείνες τις περιπτώσεις που αναμένουν την πάροδο των 12-18 μηνών, η φωνοθεραπευτική παρέμβαση είναι απαραίτητη και μπορεί να προσφέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Στόχοι Φωνοθεραπείας σε Άμφο Παράλυση

  • Συντονισμό της αναπνοής και διατήρηση επάρκειας
  • Συντονισμό για λειτουργική φώνηση, αξιοποιώντας υπεργλωττιδικές δομές
  • Λειτουργική ένταση. Σε πολλές περιπτώσεις, η ένταση επιστρέφει σε φυσιολογικά επίπεδα, ενώ σε άλλες είναι επαρκής για καθημερινές δραστηριότητες αλλά όχι αρκετή για ανοιχτούς χώρους.
  • Ασφαλής κατάποση υγρών και στερεών .

Η επιτυχής αποκατάσταση της φωνής εξαρτάται από έναν αριθμό εξατομικευμένων παραμέτρων. Δυστυχώς, δεν έχω καταφέρει να εντοπίσω σίγουρα θετικά προγνωστικά κριτήρια που να καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις. Στην κλινική μου εμπειρία, κάθε άτομο είναι μια μοναδική περίπτωση. Κάθε φορά επιστρατεύω όλες τις κλινικές μου γνώσεις και εμπειρίες και κυριολεκτικά πειραματίζομαι με διάφορες επιλογές, μέχρι να βρω τον συνδυασμό τεχνικών που θα αποδώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα σε κάθε στάδιο του θεραπευτικού προγράμματος. Υπήρξαν πολλές περιπτώσεις όπου τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά τόσο για τη φωνή όσο και για την άνεση / επάρκεια της αναπνοής. Δυστυχώς, υπήρξαν και περιπτώσεις όπου δεν κατάφερα να επιτύχω σημαντικά αποτελέσματα.

Διάρκεια Φωνοθεραπείας

Υπάρχει τεράστια ποικιλία στον αριθμό των συνεδριών που απαιτούνται μέχρι να επιτευχθεί επιτυχία και, φυσικά, δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ιστορίες επιτυχίας. Υπήρξαν περιπτώσεις με μονόπλευρη παράλυση φωνητικών χορδών όπου επιτεύχθηκαν εξαιρετικά αποτελέσματα σε μόλις μία συνεδρία μίας ώρας, ενώ για άλλους χρειάστηκαν από 5 έως 20 συνεδρίες. Για την αμφοτερόπλευρη παράλυση φωνητικών χορδών, οι συνεδρίες συνήθως ανέρχονται περίπου στις 20, αν και έχουν υπάρξει και οι απίθανες περιπτώσεις όπου είχαμε εξαιρετικά αποτελέσματα σε μόλις 6 συνεδρίες. Συνήθως βλέπω τα περιστατικά μου σε εβδομαδιαία βάση, αλλά έχω συνεργαστεί και με ανθρώπους από μακριά όπου πραγματοποιήσαμε 2 ή 3 συνεδρίες την εβδομάδα, κάτι που ισχύει μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες συνθήκες.

Μετά από κάθε συνεδρία δίνεται ένα λεπτομερές και εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων για το σπίτι, το οποίο πρέπει να ακολουθείται αυστηρά. Έχω διαπιστώσει ότι όσο πιο εντατικά ακολουθεί κάποιος το πρόγραμμα, τόσο πιο γρήγορα έρχονται τα αποτελέσματα.

Δείτε τα διάφορα βίντεο που παρουσιάζουν εξαιρετικά παραδείγματα φωνοθεραπευτικών παρεμβάσεων με φωνές πριν και μετά, αν και τα περισσότερα είναι στα ελληνικά. Παρ’ όλα αυτά, θα καταλάβετε τη διαφορά!!!